Zespół suchego oka jako efekt innej choroby

Twoje oczy są czerwone i piekące, a każde mrugnięcie sprawia ci ból? Zespół suchego oka wywołuje poważne zaburzenia widzenia i wpływa na twoje samopoczucie. Jego przyczyny mogą być całkowicie niegroźne, na przykład zbyt długa praca przed monitorem komputera.

Zespół suchego oka może być również objawem poważnej choroby wzroku. Często zdarza się, że suche oczy są pierwszym objawem zapalnych chorób reumatycznych. Dlatego tak ważne jest, by udać się do okulisty, jeżeli objawy długo nie ustępują. Przeczytaj, które choroby mogą towarzyszyć zespołowi suchego oka.

 

Choroby reumatyczne a oczy - Zespół Sjögrena

Choroby reumatyczne charakteryzują się złożonym obrazem klinicznym. Ponad 100 różnych schorzeń uznaje się za tak zwane choroby „reumatyczne”. Ich wspólnym mianownikiem jest przewlekły stan zapalny stawów, mięśni, kości, więzadeł lub ścięgien. Mogą też wpływać na pracę całych narządów, na przykład nerek, jelit lub oczu.

Reumatoidalne zapalenie stawów to najczęściej występująca choroba reumatyczna i najpowszechniejszy rodzaj przewlekłego zapalenia stawów. Jest nieuleczalna, ale jej postęp można zatrzymać lub spowolnić, stosując odpowiednie leki. Przypuszcza się, że ma podłoże autoimmunologiczne, czyli organizm z jakiegoś powodu wysyła komórki układu odpornościowego do stawów, w których wywołują proces zapalny, stopniowo niszcząc tkankę stawową. Reumatoidalne zapalenie stawów często objawia się również zespołem suchego oka.

Procesy zapalne mogą wpływać na wszystkie struktury narządu wzroku. Oto schorzenia narządu wzroku wywołane chorobami reumatycznymi:

  • Zespół Sjögrena
  • Zespół suchego oka z towarzyszącym zapaleniem spojówki
  • Zapalenie twardówki
  • Zapalenie rogówki
  • Zapalenie błony naczyniowej
     

Suche oczy, nadwrażliwość na światło i nieostre widzenie to tylko jedne z wielu objawów, które występują w chorobach reumatycznych.

Zespół suchego oka może być zarówno objawem towarzyszącym chorobom reumatycznym (wtórny zespół Sjögrena), jak również sam w sobie chorobą reumatyczną, tak zwanym pierwotnym zespołem Sjögrena. Pierwotny zespół Sjögrena występuje jako samodzielna choroba, czyli bez żadnego wyraźnego związku z innymi schorzeniami. Przyczyną zespołu Sjögrena są zaburzenia autoimmunologiczne, w których endogenny układ odpornościowy atakuje gruczoły łzowe i gruczoły ślinowe.

Ze względu na zaburzenia gruczołów ślinowych, chorobie towarzyszy zapalenie dziąseł, suchość i stany zapalne błony śluzowej w jamie ustnej. Zmiany zachodzą również w obrębie innych gruczołów wydzielania zewnętrznego, co powoduje suchość błony śluzowej nosa, gardła lub dróg oskrzelowych.

Szczegółowe informacje na temat chorób reumatycznych, zespołu Sjögrena i zespołu suchych oczu przedstawiono w sekcji dotyczącej chorób reumatycznych.
 

Twardzina (sklerodermia) - choroba autoimmunologiczna tkanki łącznej

Sklerodermia to choroba o podłożu autoimmunologicznym. Układ odpornościowy atakuje tkankę łączną, która stopniowo twardnieje. Twardzina układowa dotyczy zarówno skóry jak i narządów wewnętrznych, na przykład płuc i serca.

Sklerodermia objawia się zaburzeniami krążenia w kończynach górnych i dolnych oraz stwardnieniem skóry, zwłaszcza w obrębie kończyn i twarzy. W przebiegu choroby może też dojść do stwardnienia i niedomykania powiek. W efekcie powierzchnia oka traci wilgoć. Sklerodermia często prowadzi do rozwoju zespołu Sjögrena, ponieważ może też atakować gruczoły łzowe i gruczoły ślinowe.
 

Choroba Parkinsona to proces obumierania komórek nerwowych prowadząca do drżenia mięśni

Choroba Parkinsona to zwyrodnieniowa choroba ośrodkowego układu nerwowego. Jej istotą jest obumieranie określonych komórek nerwowych i niedobór dopaminy, ważnego neuroprzekaźnika. Objawy to: niekontrolowane drżenie i sztywność mięśni, obniżenie sprawności fizycznej. Najczęściej rozwija się u osób w wieku od 50 do 80 lat.

We wczesnym stadium choroby Parkinsona pacjenci często skarżą się na dolegliwości oczu, które towarzyszą typowym objawom tego schorzenia. Może u nich wystąpić pogorszenie wzroku i trudności z czytaniem; aż trzy czwarte wszystkich dolegliwości narządu wzroku stanowi zespół suchego oka. Przyczyną jest mniejsza intensywność mrugania i niska jakość cieczy łzowej. Często dochodzi też do zmniejszenia produkcji łez.
 

Cukrzyca uszkadza naczynia krwionośne i nerwy

Przewlekła cukrzyca wywołuje poważne powikłania, które wpływają na funkcjonowanie całego organizmu. Charakterystyczne dla niej zaburzenia poziomu cukru we krwi są efektem niedoboru insuliny lub upośledzonej reakcji komórek somatycznych na insulinę (insulinooporność). Insulina to hormon, który obniża stężenie cukru we krwi. Podwyższony jego poziom w krwiobiegu ma niekorzystny wpływ między innymi na naczynia krwionośne i włókna nerwowe. Szybkiemu uszkodzeniu ulegają zwłaszcza drobne naczynia krwionośne i włókna nerwowe. Oczy są bardziej podatne na zapalenia, ponieważ w wyniku uszkodzenia nerwów sygnały o podrażnieniu powierzchni oka nie docierają odpowiednio szybko do gruczołów łzowych, które nie zwiększają produkcji łez. W efekcie powierzchnia oka wysusza się.
 

Choroby tarczycy

Zaburzenia tarczycy można kwalifikować jako nadczynność lub niedoczynność tarczycy. U zdrowych osób tarczyca jest centrum dowodzenia procesami przemiany materii zachodzącymi w ludzkim organizmie. W niedoczynności tarczycy procesy metaboliczne ulegają spowolnieniu. Pojawiają się charakterystyczne objawy, takie jak zmęczenie, zaburzenia krążenia lub zaparcia, a także zmniejszenie wydzielania łez, które powoduje wysychanie powierzchni oka. Często występuje też obrzęk powiek, który w niektórych przypadkach może powodować niedomykanie powiek lub nierównomierne rozprowadzanie filmu łzowego na powierzchni oka, co dodatkowo pogłębia suchość oczu.

Z kolei w nadczynności tarczycy mamy do czynienia z przyspieszonym metabolizmem. Nadczynność tarczycy może objawiać się nerwowością, bezsennością i wysokim ciśnieniem krwi. Występują również zaburzenia innych gruczołów wydzielania wewnętrznego, które wpływają na stan skóry i oczu. W większości przypadków przyczyną nadczynności tarczycy jest choroba Gravesa-Basedowa. Głównym objawem tego schorzenia o charakterze autoimmunologicznym jest wytrzeszcz oczu, który może prowadzić do niedomykania powiek i niedostatecznego nawilżenia powierzchni oka. Chorobie często towarzyszy pieczenie oczu lub uczucie obecności ostrego ciała obcego w oku. Film łzowy zbyt szybko wyparowuje z powierzchni oka, a narząd wzroku wydziela więcej łez, by uzupełnić jego niedobory. Paradoksalnie, oczy jednocześnie łzawią i są nadmiernie suche.
 

Infekcje wirusowe i bakteryjne

Przyczyną suchego oka mogą być infekcje wywołane przez różnorodne wirusy. Wirus opryszczki pospolitej może uszkadzać nerwy czaszkowe, a w efekcie zakłócać przekazywanie informacji pomiędzy mózgiem a gruczołami łzowymi. Mózg nie jest w stanie skutecznie kontrolować wydzielania łez.

Niektóre wirusy mogą zaatakować gruczoły łzowe, w których rozwija się stan zapalny powodując znaczne ograniczenie produkcji łez. Gruczoły łzowe mogą atakować następujące wirusy:

  • HIV (powoduje AIDS)
  • Wirus świnki
  • Wirus Epsteina-Barra (wywołuje zespół Pfeiffera)
  • Wirus grypy (wywołuje grypę właściwą)
  • Wirus odry
     

Również bakterie mogą zaatakować gruczoły łzowe. Mogą to być na przykład drobnoustroje chorobotwórcze wywołujące szkarlatynę (płonicę), gruźlicę lub kiłę.
 

Choroby skóry

Neurogennemu zapaleniu skóry w obrębie twarzy często towarzyszy egzema wokół oczu. Jej skutkiem może być też obrzęk powiek. Pod wpływem obrzęku powieki nie zamykają się prawidłowo, co powoduje suchość błony naczyniowej gałki ocznej. Wśród pacjentów z neurogennym zapaleniem skóry odnotowywano też przypadki zespołu suchego oka bez towarzyszącego obrzęku powiek. Najczęściej dotyczyło to osób z innym schorzeniem skóry - trądzikiem różowatym.
 

Leczenie zespołu suchego oka

Zespołu suchego oka nie należy lekceważyć. Należy koniecznie skonsultować objawy z lekarzem, aby ustalić przyczynę schorzenia i ustalić odpowiednie leczenie.

U osób, które cierpią na którąś z powyższych chorób, zespół suchego oka najczęściej przybiera postać przewlekłą. Z tego względu powinno się stale dbać o nawilżenie oczu i regularnie stosować krople do oczu. Należy starannie dobrać odpowiedni produkt, unikając kropli zawierających konserwanty. Substancje konserwujące mogą bowiem pogłębiać uszkodzenie delikatnej rogówki oka.

Bardziej interesujące strony