Choroby reumatyczne - zespół suchego oka w przebiegu zespołu Sjögrena

Choroby reumatyczne charakteryzują się odmiennym obrazem klinicznym i różnorodnością objawów. Często towarzyszy im zespół suchego oka, którego nie należy lekceważyć, gdyż może mieć to bardzo poważne skutki. Jedną z chorób reumatycznych jest zespół Sjögrena, która wywołuje suchość błon śluzowych, w tym również oczu.

Choroby reumatyczne mogą wpływać na oczy

Ponad 100 różnych schorzeń uznaje się za choroby „reumatyczne”. Najczęstszą z nich jest reumatoidalne zapalenie stawów (przewlekłe zapalenie wielostawowe), które charakteryzuje się przewlekłym stanem zapalnym w obrębie stawów. Choroba stopniowo niszczy tkankę stawową. Nie można jej wyleczyć, ale można spowolnić jej postęp, stosując wszechstronną terapię, obejmującą farmaceutyki, terapię zajęciową oraz fizjoterapię.

Większość innych chorób reumatycznych jest zlokalizowana w obrębie narządu ruchu i dotyka kości, mięśni, ścięgien lub więzadeł. Przewlekły stan zapalny nie pozostaje obojętny dla innych narządów wewnętrznych, między innymi płuc, serca, nerek i oczu.

Zespół Sjögrena to choroba reumatyczna, która prowadzi do upośledzenia funkcji gruczołów łzowych i gruczołów ślinowych oraz innych gruczołów wydzielania zewnętrznego. Do głównych objawów zalicza się suchość oczu i jamy ustnej. Pierwotny zespół Sjögrena występuje jako samodzielna choroba, bez związku z jakimkolwiek innym schorzeniem. Wtórny zespół Sjögrena towarzyszy innym chorobom reumatycznym, na przykład reumatoidalnemu zapaleniu stawów.
 

Jaka jest przyczyna objawów choroby reumatycznej i zespołu Sjögrena?

Większość chorób reumatycznych ma związek z reakcjami autoimmunologicznymi, czyli reakcjami obronnymi układu immunologicznymi skierowanymi przeciwko tkance własnej organizmu. Nie jest znany dokładny mechanizm, który wywołuje choroby reumatyczne. Przypuszcza się, że ich rozwojowi mogą sprzyjać skłonności genetyczne i szkodliwe czynniki środowiskowe, np. palenie tytoniu.

Zespół Sjögrena to choroba autoimmunologiczna, w której układ odpornościowy reaguje niewspółmiernie i atakuje między innymi gruczoły łzowe i gruczoły ślinowe. Rozwija się stan zapalny, a czynność gruczołów zostanie zahamowana. W miarę postępu choroby może dojść do trwałego uszkodzenia gruczołów. Nadal nie ustalono, dlaczego dochodzi do reakcji autoimmunologicznych.
Choroby reumatyczne występują znacznie częściej u kobiet niż u mężczyzn, dlatego przypuszcza się, że jednym z czynników sprawczych mogą być żeńskie hormony płciowe. Jako możliwą przyczynę wskazuje się również przewlekłe infekcje wirusowe. Ponadto skłonność do chorób autoimmunologicznych jest dziedziczna.
 

Jakie są objawy zespołu suchego oka w przebiegu choroby reumatycznej lub zespołu Sjögrenu?

Uczucie piasku pod powiekami, nieustanne pieczenie i swędzenie oczu, ucisk i ból za każdym mrugnięciem. To objawy zespołu suchego oka, które są bardzo uciążliwe i upośledzają zdolność widzenia. Z jednej strony możemy mieć do czynienia z zaburzeniami wydzielania łez w wyniku reakcji autoimmunologicznej, gdzie zmniejszona ilość cieczy łzowej nie jest w stanie zapewnić odpowiedniego nawilżenia oka. Z drugiej strony mogło dojść do naruszenia struktury i przerwania ciągłości filmu łzowego.
Zespół suchego oka może być pierwszym objawem choroby reumatycznej. W początkowej fazie zespołu Sjögrena objawy są bardzo łagodne. Z czasem suchość oczu i jamy ustnej nasila się, aż w końcowej fazie dochodzi do całkowitego zaniku produkcji łez. Konieczne jest nawilżanie oczu sztucznymi łzami. Zespół Sjögrena powoduje też suchość innych błon śluzowych, m.in. nosa, tchawicy, drzewa oskrzelowego i narządów płciowych.

Diagnoza zespołu Sjögrena

Zespół Sjögrena, czyli zespół suchości, trudno jednoznacznie zdiagnozować. Osoby nim dotknięte zwykle w pierwszej kolejności udają się do okulisty, z powodu zespołu suchego oka, lub do dentysty z powodu suchości w jamie ustnej. Diagnozę utrudnia też fakt, że objawy pojawiają się stopniowo, a wielu pacjentów z czasem przyzwyczaja się do uczucia suchości i nie potrafi właściwie opisać objawów. Szansą na diagnozę zespołu Sjögrena jest skojarzenie pozornie niepowiązanych objawów. Na podstawie badań suchości oczu i jamy ustnej można ustalić, czy przyczyną tych dolegliwości jest właśnie zespół Sjögrena. Podejrzenie można potwierdzić wykonując badania krwi. U większości pacjentów z zespołem Sjögrena we krwi wykrywa się określone przeciwciała (SS-A i SS-B).
 

Leczenie zespołu suchego oka wywołanego chorobą reumatyczną

Choroby reumatyczne, w tym również zespół Sjögrena, są nadal nieuleczalne. Tym ważniejsze jest leczenie ich objawów, przede wszystkim zespołu suchego oka, który nieleczony może mieć bardzo poważne konsekwencje, takie jak: uszkodzenie rogówki, infekcje narządu wzroku, a nawet utrata wzroku.

Stosowanie nawilżających kropli, żelu lub maści do oczu pozwoli uzupełnić ubytki filmu łzowego. Krople do oczu. HYLO GEL® zawierają kwas hialuronowy w określonym stężeniu, który nadaje im lepką konsystencję. Dzięki temu krople HYLO GEL® przynoszą ulgę nawet bardzo suchym oczom z podrażnieniem rogówki i zapaleniem spojówki.
Lekarz może również zalecić chirurgiczne zamknięcie kanalików łzowych, aby zahamować odprowadzanie niewielkiej ilości cieczy łzowej, którą wciąż wydzielają gruczoły łzowe.

Bardziej interesujące strony