Zespół suchego oka a cukrzyca

Cukrzyca jest chorobą metaboliczną, uznawaną za jedno z największych zagrożeń zdrowotnych naszych czasów. W Niemczech na cukrzycę choruje około ośmiu milionów ludzi. Częstym powikłaniem cukrzycy jest retinopatia cukrzycowa (zaburzenia rogówki wywołane przez cukrzycę), choroba oczu, której często towarzyszy zespół suchego oka.

Jedyną metodą profilaktyki uszkodzenia wzroku lub zespołu suchego oka w przebiegu cukrzycy jest odpowiednia kontrola poziomu cukru we krwi.
Jedyną metodą profilaktyki uszkodzenia wzroku lub zespołu suchego oka w przebiegu cukrzycy jest odpowiednia kontrola poziomu cukru we krwi.

Cukrzyca: kiedy poziom cukru we krwi wymyka się spod kontroli

Cukrzyca to przewlekła choroba metaboliczna, w której organizm nie jest w stanie skutecznie regulować poziomu cukru we krwi. Osoby z cukrzycą często doświadczają zbyt dużych wahań poziomu cukru we krwi. Cukrzyca ma wpływ na niemal cały organizm człowieka, włącznie z narządem wzroku.

 

Do prawidłowej regulacji poziomu cukru we krwi niezbędna jest insulina. Jest to hormon wydzielany przez trzustkę, dzięki któremu komórki ciała mogą pobierać cukier pozyskiwany z pokarmu w procesie trawienia. Cukier trafia do komórek jako zapasowe źródło energii i jest uwalniany do krwiobiegu w razie jego niedoboru. W cukrzycy organizm wytwarza zbyt mało insuliny, albo nie produkuje jej wcale, a komórki często są mniej wrażliwe na działanie tego hormonu. Wówczas mówimy o insulinooporności. W efekcie w krwi utrzymują się trwale wysokie stężenia cukru, co uszkadza komórki i wywołuje zmiany w naczyniach krwionośnych. O wysokim poziomie cukru we krwi może świadczyć między innymi częste oddawanie moczu i silne pragnienie. Szkody wywołane przez cukrzycę są trwałe i prowadzą do ciężkich powikłań w obrębie narządów i tkanek.

 

Nasilenie powikłań cukrzycy zależy od wyrównania poziomu cukru we krwi oraz długości choroby.

Retinopatia cukrzycowa: poważne zmiany rogówki jako powikłanie cukrzycy

Retinopatia cukrzycowa, choroba rozwijająca się w wyniku uszkodzenia rogówki, jest jedną z najczęstszych przyczyn utraty wzroku u osób w wieku od 20 do 65 lat. Wysokie poziomy cukru we krwi są szczególnie szkodliwe dla drobnych naczyń krwionośnych, czyli naczyniach włosowatych (mikroangiopatia). Zmiany zachodzące w przebiegu cukrzycy mają różny wpływ na narząd wzroku: powodują niedrożność naczyń włosowatych, które nie zaopatrują rogówki w odpowiednią ilość tlenu i składników odżywczych. Z kolei ściany naczyń krwionośnych stają się mniej szczelne, co sprawia, że do sąsiednich tkanek wycieka płyn i/lub krew. W rogówce występuje obrzęk i/lub krwawienia. Nieleczona retinopatia cukrzycowa może prowadzić do odwarstwienia rogówki i późniejszej utraty wzroku. Z cukrzycą wiąże się też ryzyko rozwoju zespołu suchego oka, co wpływa na znaczne pogorszenie jakości życia pacjentów.

Cukrzyca jako częsta przyczyna zespołu suchego oka

W wyniku upośledzenia ukrwienia tkanek może dojść do uszkodzenia nerwów narządu wzroku, a to z kolei może wpłynąć na czynność gruczołów łzowych. W efekcie dochodzi do zaburzenia wytwarzania łez, gruczoły łzowe produkują zbyt mało cieczy łzowej, a oczy nie są wystarczająco nawilżone. Z powodu cukrzycy narząd wzroku jest bardziej podatny na zakażenia, takie jak zapalenie spojówki lub zapalenie brzegów powieki. Również te choroby mogą sprzyjać rozwojowi zespołu suchego oka.

Regularne badania wzroku to konieczność

Cukrzyca wymaga regularnych badań wzroku. Odpowiednia profilaktyka może zatrzymać proces chorobowy poprzez odpowiednio wczesne włączenie leczenia i uniknięcie poważnych powikłań. Równie ważna jest odpowiednia kontrola poziomu cukru we krwi, na przykład poprzez stosowanie terapii insulinowej. Ścisłe kontrolowanie poziomu cukru we krwi jest jedynym sposobem na uniknięcie powikłań cukrzycy. Problemy z oczami w przebiegu cukrzycy należy koniecznie skonsultować z okulistą, ponieważ w dłuższej perspektywie mogą one znacznie pogorszyć jakość życia, a nawet prowadzić do uszkodzenia wrażliwej rogówki. Okulista zaleci odpowiednie postępowanie. Objawy można złagodzić, stosując nawilżające krople do oczu lub odżywczą maść do oczu. Sztuczne łzy otulają podrażnioną powierzchnię oka warstwą ochronną, łagodząc uczucie pieczenia i swędzenia.