Zapalenie brzegów powieki (blepharitis) - przyczyny, objawy i leczenie

Najczęstszą przyczyną zaczerwienienia oczu, zasychającej wydzieliny i pieczenia jest zapalenie brzegów powieki. Stan zapalny powstaje w wyniku zablokowania gruczołów tarczkowych (gruczołów Meiboma), znajdujących się wewnątrz tarczki powieki, przez infekcję lub nadprodukcję wydzieliny.

W leczeniu zapalenia brzegów powieki zwykle stosuje się kremy z antybiotykiem. Pacjenci muszą też przestrzegać rygorystycznych zasad higieny. Choroba może mieć przebieg ostry lub przewlekły.

Jakie są przyczyny i czynniki ryzyka zapalenia brzegów powieki?

Po wewnętrznej stronie powiek znajdują się specjalne gruczoły łojowe, które regularnie produkują łojową wydzielinę. Z każdym mrugnięciem wydzielina jest równomiernie rozprowadzana po powierzchni pokrytej warstwą łez. Dzięki temu powieki mogą płynnie zamykać się i otwierać, a łzy nie wyparowują zbyt szybko z powierzchni oka.

Jeżeli wydzielina nie może swobodnie odpływać z gruczołów, na przykład w wyniku infekcji, może dojść do zapalenia. Nieprawidłowo działające gruczoły są też częstym powodem zespołu suchego oka. Dzieje się tak dlatego, że gruczoły tarczkowe produkują specjalną łojową wydzielinę, która jest ważnym składnikiem cieczy łzowej. Jeżeli są one zatkane, film łzowy traci stabilność, a powierzchnia oka wysycha.
 

Rodzaje zapalenia brzegów powieki

  1. Zakaźne zapalenie brzegów powieki: najczęstszą przyczyną jest zakażenie wywołane przez gronkowce. Gronkowce to rodzaj bakterii, które występują na skórze (również skórze powiek). Jeżeli bakterie te wnikną do gruczołu tarczkowego, mogą powodować zagęszczenie produkowanej wydzieliny, która zatyka przewody gruczołów. Zablokowane gruczoły nie są w stanie prawidłowo wytwarzać wydzieliny. Zapalenie brzegów powieki mogą też wywołać wirusy, na przykład wirus opryszczki.
  2. Niezakaźne zapalenie brzegów powieki: niekiedy gruczoły tarczkowe wytwarzają zbyt dużo wydzieliny (łojotok). Nadmiar łoju przylega do rzęs, blokując ujście gruczołów. Do czynników ryzyka wywołujących niezakaźne zapalenie brzegów powieki zalicza się warunki środowiskowe, takie jak pył, przeciągi lub dym.
  3. Dość często zapalenie brzegów powiek rozwija się pod wpływem kilku czynników jednocześnie. Lekarze posługują się określeniem „zespołu potrójnego S” (z języka angielskiego: seborrhoea, staphylococci infection i sicca syndrome), obejmujące łojotok, zakażenie gronkowcem i zespół suchego oka.
     

Jakie są objawy zapalenia brzegów powieki?

Typowe objawy zapalenia brzegów powieki są zbliżone do objawów zespołu suchego oka. Są to w szczególności:

Jak diagnozuje się zapalenie brzegów powieki?

W przypadku podejrzenia zapalenia brzegów powieki należy zgłosić się do lekarza okulisty. Lekarz postawi diagnozę na podstawie objawów oraz obrazu brzegów powieki.

Chorobę można potwierdzić w oparciu o badanie wewnętrznej strony powieki, rogówki oraz wymazu pobranego z brzegu powieki, który można zbadać w laboratorium w kierunku obecności bakterii.
 

Jak przebiega leczenie zapalenia brzegów powieki?

Leczenie zapalenia brzegów powieki zależy od czynnika, który wywołał chorobę. Ponadto powodzenie leczenia zależy w dużym stopniu od właściwych czynności pielęgnacyjnych.

Zakaźne zapalenie brzegów powieki o podłożu bakteryjnym zwykle leczy się maścią do oczu zawierającą antybiotyki. Antybiotyki doustne są stosowane w odosobnionych przypadkach. Jeżeli występują zaburzenia filmu łzowego, lekarz może uzupełnić leczenie i zalecić stosowanie sztucznych łez w formie kropli do oczu. W zespole suchego oka z objawami stanu zapalnego doskonale sprawdzają się nawilżające krople do oczu HYLODUAL®, ponieważ zapewniają nawilżenie i ochronę oczu, wspomagając proces gojenia.
 

Oto, co możesz zrobić sam!

Pielęgnacja brzegów powiek przyspiesza leczenie i jest niezbędną czynnością, którą należy wykonywać codziennie. Składa się ona z trzech etapów:

  1. Ciepłe wilgotne okłady: Użyj czystego ręczniczka do twarzy, który należy zwilżyć jak najcieplejszą wodą. Umieść okład na oczach na pięć do dziesięciu minut. Okład rozpuści zaschniętą wydzielinę, która blokuje ujście gruczołów łojowych. Ważna wskazówka: zużyty okład natychmiast umieść w koszu na bieliznę. Nie należy nigdy ponownie stosować tego samego okładu.
  2. Masaż brzegów powiek: po zdjęciu okładu należy wykonać masaż brzegów powieki, aby usunąć upłynnioną wydzielinę z gruczołów. Masaż należy wykonać czystym palcem lub patyczkiem higienicznym, zawsze w kierunku rzęs. Górną powiekę należy masować od góry do dołu w kierunku linii rzęs, a dolną powiekę od dołu do góry, również w kierunku rzęs.
  3. Oczyszczanie brzegów powiek: ostatnim etapem pielęgnacji jest mycie brzegów powiek. W tym celu należy użyć specjalnego roztworu do mycia z apteki, wacików kosmetycznych lub patyczków higienicznych. Należy użyć wacika lub patyczka z jak najmniejszą ilością włókien. Nie należy ponownie stosować zużytych wacików lub patyczków ani tych samych materiałów do mycia obu oczu. Dzięki temu można uniknąć przenoszenia bakterii. Zanurz wacik lub patyczek w roztworze do mycia i usuń zaschniętą wydzielinę i nadmiar łoju z zewnętrznej powieki.
     

Jak przebiega zapalenie brzegów powieki?

Zapalenie brzegów powieki może przybrać formę ostrą (szybki i nasilony przebieg) lub przewlekłą (rozwija się wolno i długo nie ustępuje). Przewlekłe zapalenie występuje u osób z nadprodukcją wydzieliny.

Ostre zapalenie ustępuje na przestrzeni kilku tygodni, pod warunkiem zastosowania odpowiedniego leczenia, natomiast postaci przewlekłej nie da się całkowicie wyleczyć, a jedynie załagodzić. W takim przypadku szczególnie ważna jest codzienna pielęgnacja brzegów powieki, aby nawroty choroby występowały jak najrzadziej.

Bardziej interesujące strony